Dirigent Jan Maat neemt na 43 jaar afscheid van muziekvereniging Concordia

Met het afscheid van dirigent Jan Maat op zaterdag 25 mei sluit muziekvereniging Concordia een belangrijke episode in haar ruim 100 jarig bestaan af. Een man die zich met groot doorzettingsvermogen opwerkte, een groot vermogen heeft om mensen te verbinden en de liefde voor muziek in te blazen die ze daarna niet meer kunnen laten ontsnappen.

Dick van der Veem

Een verhaal dat zichzelf schrijft. “Ik ben de jongste uit een gezin met acht kinderen. We hadden het niet vet in een klein boerderijtje. Net als mijn oudste broer Dick deed ik de technische school met een vervolgopleiding instrumentmaker. Ik was er geen ster in, wilde doorstuderen. Mijn vader zei: ‘Gaot oe gang jochie”, maar geld ervoor was niet beschikbaar. We stonden op het punt naar de polder te verhuizen, waarvoor onze boerderij was geselecteerd. Het ging niet door, omdat pa bij een ongeval met een hooimachine schedelletsel opliep. Dick, die bij Soli Deo Gloria speelde, bracht me in contact met muziek. Dat maakte een onuitwisbare indruk. Zonder dat mijn ouders het wisten, zocht ik contact met directeur Jaques Reuland van het Zwolse Conservatorium. Ik legde mijn hele hebben en houden op tafel. Met dat wat ik aan opleiding had kwam ik niet verder. Er brak een periode aan van hard werken aan diverse klussen, drie avonden in de week naar school en twee avonden wekelijks in de vooropleiding conservatorium steken. Eén voor theorie en één voor opleiding trompet. Superzwaar. Reuland bezorgde me wat schnabbels. Ik ben als eerste geslaagd om via deelcertificaten de middelbare school af te ronden. Het laatste met het net erkende onderdeel muziek als examenvak. Dat deed ik in Nijmegen bij Ferdinand Balk, die zelf eerstejaars was aan het Conservatorium waar ik me inmiddels derdejaars mocht noemen. Hij zei tegen me: wat is dit voor poppenkast. Ik had de trompet in de auto, toeterde wat, deed dat met Kerst en Pasen opnieuw en slaagde…….”

Dat was na al die inspanningen nog maar het begin. “Het lukte met afstuderen. Moest wel extra directielessen nemen. Doseren was niet zo mijn ding. Reuland bemiddelde voor mij in Leeuwarden. Ik liep twee jaar mee met de Marinierskapel, ben daar afgestudeerd. Een harde wereld hoor. Als ik daarvoor had gekozen was dat gepaard gegaan met een hartverzakking en een zenuwinzinking. Via Dalfsen, Zwolle en TOG ’t Harde kwam ik professioneel in het wereldje terecht. En uiteindelijk stapte ik als jonge dirigent binnen bij Concordia, waar ik begon met het vervangen wegens ziekte van Mine Jansma. Kort daarna verbond ik me aan Nooit Gedacht Windesheim en van die twee verenigingen neem ik nu dus na 43 jaar afscheid. 

Je moet in dit vak van mensen houden en beseffen dat jij er bent voor de leden van de vereniging en niet omgekeerd, Het les geven is iets prachtigs. Ik ben er trots op dat bij Concordia een leerling het Conservatorium haalde en saxofoon doceert aan de muziekschool. Ik heb veel geleerd van Henk van Loo, een man die in de zeventiger en tachtiger jaren in deze regio een instituut was.”

Eredirigent Maat is een mensenmens, maar houdt ook van stevig repeteren. Hij bracht Concordia binnen de kortste keren naar de afdeling Uitmuntendheid, initieerde een repetitiekamp en stimuleerde jonge mensen om als solist op te treden. “Je moet continu bezig zijn met het opleiden van jeugd, niet in een afwachtende houding schieten, steeds een nieuwe lichting uit de kweekvijver toveren. Wanneer een mens op zondagavond met enige weerzin opziet tegen de dag van morgen is er iets mis. Als je beroepsmatig met muziek bezig gaat is het gedaan met het onbevangen luisteren. Dan ben je steeds bezig om te analyseren. 

Het moment om te stoppen diende zich vanzelf aan. Na een stevig concert merk je dat het herstellen langer duurt. Mijn vrouw is uit het onderwijs in haar pensioen gestapt, voor mij zat het er in december op, maar ik hechtte er aan met een mooi concert te eindigen.” Om vervolgens te zeggen dat hij in zijn jonge jaren graag met de trompet over de schouder naar de Cariben was gegaan om zich daar aan de salsa over te geven. “Maar de privéomstandigheden maakten dat niet mogelijk. Ik heb nu meer tijd voor mijn kleinkinderen. Wil nog wel iets geen doen in een totaal andere sfeer, zoals een Voedselbank. Iets doen met een vrachtwagenbewijs lijkt mijn vrouw niet zo’n goed idee.” Voorzitter Harry van Loo stelt vast dat Jan een onuitwisbare impact had op de culturele gemeenschap van Elburg in het algemeen en de muziekvereniging in het bijzonder. “Het concert 25 mei in de Kloostertuin is daarvoor illustratief. Het begint om 19.30 uur en is gratis toegankelijk. Een mooie gelegenheid om Jan Maat te bedanken en de culturele verbondenheid binnen Elburg te vieren.” Een concert samen met Nooit Gedacht, dat op zaterdag 6 juli in Windesheim een vervolg krijgt.