Column: Ai, ai, ai…. AI

Ook in mijn wereld is AI en het gebruik van ChatGPT niet meer weg te denken. Cliënten gaan er vanuit dat je AI-tools gebruikt en rekenen er zelfs op. Verwacht wordt dat dit mijn werk makkelijker zou moeten maken.

In de basis is dat ook zeker het geval. Het neemt alleen niet weg dat met grote zorgvuldigheid omgegaan moet worden met deze hulpmiddelen. AI-tools zijn namelijk zeker niet foutloos. Het is binnen de advocatuur bekend dat ChatGPT nog regelmatig uitspraken van rechters bedenkt. Dat gaat zelfs zo ver dat er stukken uit uitspraken gehallucineerd worden om het ingenomen standpunt maar te kunnen onderschrijven.

Als dit niet gecontroleerd wordt, komen er processtukken tot stand vol met verwijzingen naar onjuiste of niet bestaande bronnen. Dat komt de kwaliteit van de juridische dienstverlening absoluut niet ten goede. Onlangs ben ik dit nog tegengekomen in een vonnis van de rechter. De advocaat van één van partijen had in zijn betoog naar niet bestaande uitspraken verwezen.

De rechter heeft in die zaak daar geen consequenties aan verbonden omdat de advocaat sowieso al niet in zijn standpunt werd gevolgd, en dus de verwijzing naar de uitspraken niet relevant was. Maar, het feit dat de rechter er in het vonnis wel aandacht aan besteed is zeker een signaal, of zelfs een waarschuwing.

In de zeer nabije toekomst kan het maar zo zijn dat een advocaat er wel op afgerekend wordt en het dan niet bij een berisping blijft. In Amerika zijn al zaken bekend waarin er een boete is opgelegd en de betrokken advocaat een training moest volgen voor het correct gebruik van AI-tools.

De les is dus helder: AI is een nuttig hulpmiddel, maar neemt het werk niet over. In elk geval niet de verantwoordelijkheid die een advocaat in elke zaak heeft om deskundig en zorgvuldig te werk te gaan.

Dat betekent dat de advocatuur juist nog kritischer moeten zijn, terwijl de maatschappelijke tendens juist lijkt te zijn dat we minder kritisch worden door het gebruik van AI. Dat vergt contrair durven denken. In die zin verandert de rol van een advocaat juist weer niet. Dat stelt mij gerust.

Johan van de Worp uit Wezep is advocaat voor ondernemers.