Drukke tijden voor Voedselbank: ’Als ik de sterk gestegen energiebedragen zie, weet ik al voldoende’

Dat veel Nederlanders in de financiële problemen komen door de sterk opgelopen inflatie (hogere energieprijzen!), merken ze maar al te goed bij de Voedselbank Elburg/Oldebroek. Tijd om het gesprek aan de gaan met voorzitter Henk de Groot (78). “In een maand tijd is het aantal aanvragen met 20% gestegen. Daardoor vullen wij wekelijks zo’n 330 monden. Het is afwachten hoe zich dat verder gaat ontwikkelen.” Over de schaamte “die helemaal niet nodig is” om zich aan te melden, vrijwilligers die de Voedselbank laten draaien én de inkomstenstroom, nodig om de kosten te dekken, die dit jaar achterblijft op de begroting.

Barry Wensink

We vragen direct maar hoe de vlag erbij hangt in het voormalige VNK-gebouw aan ‘t Straatje 6 in Oostendorp. “Het is heel duidelijk te merken dat er veel meer aanvragen komen. Veel mensen met een minimumloon of uitkering hadden een reserveringsruimte van 80 a 90 euro per maand. Dat geld gebruiken ze bijvoorbeeld voor als de wasmachine onverhoopt kapot gaat. Als dan ineens de energierekening van 150 naar ruim 350 euro per maand gaat, komen ze natuurlijk in de problemen. Dat kunnen ze niet opvangen. Men gaat de ene maand alleen de huur betalen en de andere maand de energierekening. Rekeningen worden aan de kant gelegd. Begrijpelijk, maar dan kom je uiteindelijk alleen dieper in de problemen.” 

Een aanvraag bij de Voedselbank is dan een logische, maar voor velen ook pijnlijke, stap.” Die aanvragen komen allemaal onder mijn ogen en daarin staat ook een opsomming van de kostenposten. Als ik de sterk gestegen energiebedragen zie, weet ik al voldoende.” De Elburg komt met een rekensommetje. “Bijstandsniveau voor een alleenstaande is ongeveer 1.050 euro. Heb je dan 350 euro energie en zo’n zelfde bedrag aan huur, nadat er al huurtoeslag is ontvangen, dan blijft er weinig over. Zaken over zorgverzekering, andere verzekeringen etc gaan daar nog van af. En natuurlijk dagelijkse uitgaven als eten en drinken. Voor gezinnen die 2.000 a 2.500 euro per maand hebben, is het ook niet altijd eenvoudig. Maar zij hebben toch net wat meer financiële ruimte.”

Bij Voedselbank Elburg / Oldebroek zijn vijf intakers werkzaam en zeker in deze tijd vervelen zij zich niet. “In principe krijgt iedereen die een aanvraag doet direct vier weken hulp. In die periode kijken we of ze in aanmerking komen voor meer. Dan moet je denken aan een vervolgtermijn van zes maanden. Dat is landelijk zo afgesproken.” Mensen kunnen dan terecht bij de afgiftepunten in de beide gemeenten. Nog even over de schaamte die er vaak is om een beroep te doen op de Voedselbank. “We weten dat veel mensen eigenlijk wel in aanmerking zouden komen, maar tóch geen aanvraag doen. In grote steden ligt dat lager, maar daar is de anonimiteit groter. Hier op de Veluwe kennen mensen elkaar beter.”

Aangezien er door meer mensen een beroep op de Voedselbank wordt gedaan, zijn er ook meer producten nodig. We vragen aan De Groot of dat een probleem is. “Bij ons niet”, klinkt het direct. “Landelijk is het wel lastiger geworden om aan voldoende producten te komen, maar hier gaat het prima. Voedsel komt onder andere van grote multinationals, zoals Hak en Unilever. Daar is vaak sprake van overproductie. Het komt terecht bij de elf distributiecentra van de Voedselbank. Wij vallen onder Arnhem en er is ook sprake van provinciale werving. Zo komt er bijvoorbeeld pindakaas uit een fabriek in Groesbeek. Neem een supermarkt als Albert Heijn. Daarvandaan krijgen we onder andere dagverse producten, waaronder zuivel. Er staat een ‘tenminste houdbaar tot’ datum, waarna het niet meer verkocht mag worden. De producten zijn echter nog prima. Zelf hebben we ook onze kanalen. Zo is er een man die veel groente voor ons verbouwd.”

De voorzitter gaat verder: “Vier keer per week rijden we langs verschillende supermarkten. Niet alleen in de gemeente Elburg en Oldebroek, maar ook in Heerde, Epe, Wapenveld, Vaassen en Nunspeet. We krijgen er veel vleesproducten die tot gisteren in de winkel mochten liggen. Het is ‘s avonds ingevroren en wij mogen het nog twee maanden uitgeven. Met collega-voedselbanken uit Dronten en Kampen ruilen we soms producten als de één ergens veel van heeft en de ander juist weinig.”

Zoals al aangegeven heeft de Voedselbank Elburg / Oldebroek ook geld nodig. Onder andere om een bestelbus te kopen/onderhouden, maar ook om de huur en de energierekening van de diepvries en koelcellen te bekostigen. “Dat is dit jaar nog wel een punt van zorg. We hebben 60.000 euro per jaar nodig en liggen tot en met september zo’n 10.000 euro achter op de begroting.” Henk de Groot is van ‘alles’ binnen de Voedselbank op de hoogte en dat is ook niet gek. Tien jaar geleden was hij betrokken bij het ontstaan ervan in Elburg/Oldebroek en hij stopt er veel uren in. “In mijn werkzame leven was ik bij de gemeente Elburg actief op de afdeling Sociale Zaken. Dat heeft veel raakvlakken met dit werk.” Over het team van zo’n 75 vrijwilligers is hij lovend. “Ze zijn erg trouw en we hebben gelukkig nooit een gebrek aan helpende handen.”