SchuldHulpMaatje Oldebroek: ‘Onze passie is om mensen weer op het juiste spoor te krijgen’

Mensen met (dreigende) schulden vroegtijdig bereiken én hulp bieden door middel van getrainde vrijwilligers. Dat is (heel) kort samengevat wat ze doen bij SchuldHulpMaatje. We praten erover met voorzitter Theo Koele en bestuurslid Steven Dorrestijn van de afdeling in Oldebroek. Begeleiding in gedragsverandering en financiële zelfredzaamheid blijken belangrijke termen te zijn om mensen te helpen naar een schuldenvrij leven. “Hulpvragers moeten zelf het initiatief nemen om tot veranderingen te komen en dan willen wij ze graag helpen.”

Barry Wensink

Waar de landelijke organisatie SchulpHulpMaatje al veel langer bestaat, timmeren ze in de gemeente Oldebroek inmiddels ook al zo’n negen jaar aan de weg. “Er werd al langer samengewerkt door de diaconie van een aantal kerken, maar we wilden graag nog een stapje verder gaan”, geeft Koele aan. “Er waren ook regelmatig gesprekken met de gemeente er er is toen een diaconaal platform opgericht. We wilden niet alleen vergadertijgers zijn, maar ook daadwerkelijk hulp bieden.” Zo zag uiteindelijk SchulpHulpMaatje het levenslicht in de gemeente Oldebroek. Landelijk zijn er overigens ruim honderd afdelingen met in totaal zo’n 2.500 maatjes.

Waar er in het begin in Oldebroek vier a vijf maatjes waren, staat de teller anno 2023 op zo’n 25. Dat zijn stuk voor stuk vrijwilligers die een driedaagse opleiding hebben genoten om anderen te kunnen helpen. Hieronder straks meer.

Eén van die vrijwilligers is Steven Dorrestijn. Hij begon rond 2018 en was gedurende vier jaar SchuldHulpMaatje. Tegenwoordig maakt hij deel uit van het bestuur. “Ik ben destijds begonnen omdat ik wat terug wilde doen voor de maatschappij. Als de nood aan de man is, kan ik zo weer inspringen als maatje.” Hij gaat verder: “Weet je, vaak kunnen mensen er niets aan doen dat ze in de financiële problemen komen. Er ontstaan geldzorgen door bijvoorbeeld baanverlies en/of een scheiding. Mensen raken het overzicht kwijt en komen in de problemen. Onze passie is om die mensen weer op het juiste spoor te krijgen.” 

Waar ze in Oldebroek een jaar geleden zo’n zeventig hulpaanvragen hadden, ligt dat aantal nu rond de honderd. “En ik denk dat dit nog maar het topje van de ijsberg is en ook verder gaat stijgen.” Het komt volgens de beide bestuursleden doordat de stichting steeds bekender wordt, maar zeker ook vanwege de sterk gestegen prijzen.

We vragen hoe de hulpvragers bij SchuldHulpMaatje terecht komen. “Er zijn verschillende landelijke verenigingen op dat gebied en zij verwijzen door naar de dichtstbijzijnde instantie. Ook komen er soms aanvragen binnen via kerken, maar dat wordt steeds minder. Verder is er de weg van het financiële spreekuur van de gemeente. Dat is iedere week in De Brinkhof in Wezep en daar hebben wij ook iemand zitten. Tenslotte is er het kanaal van de vroegsignalering. Mensen kunnen hun rekeningen niet meer betalen voor energie, huur en/of ziektekosten en instanties trekken aan de bel.” 

We noemden al de opleiding die maatjes volgen. Het vindt plaats in Utrecht en duurt drie zaterdagen, inclusief enkele toetsen. Vanzelfsprekend komen daar diverse financiële aspecten voorbij, maar ook hoe je om moet gaan met mensen. De vrijwilligers leren daarnaast  welke mogelijkheden er (bij gemeenten) zijn om hulp te krijgen.

We gaven redenen aan waardoor mensen buiten hun eigen schuld om in de financiële problemen raken. Het komt ook voor dat er verkeerde keuzes worden gemaakt, waardoor de portemonnee meer dan leeg raakt. “Sommige mensen leven simpelweg té royaal. Dat zijn over het algemeen mensen onder de veertig jaar. Ze betalen nauwelijks met contant geld, maar digitaal en dan is de verleiding groter om meer uit te geven dan je eigenlijk hebt.” 

Die dure TV of dat prijzige telefoonabonnement is lang niet altijd nodig en zelf brood meenemen naar het werk in plaats van ter plekke een dure lunch kopen; het zijn enkele voorbeelden waar de maatjes in de praktijk tegenaan lopen. “Dat zijn zaken waar je echt op kunt besparen. Dat ligt met het verlagen van je huur natuurlijk veel lastiger.” De maatjes helpen ook met bellen naar instanties om betalingsregelingen te treffen en met het invullen van formulieren, maar ook met doorverwijzen naar andere instanties waaronder de Voedselbank. 

Het eerste contact met de aanvrager, om te kijken of de vrijwilligers kunnen helpen, wordt gelegd door de coördinator. Is een schuld namelijk te hoog dan is het voor de vrijwilligers niet op te lossen. Het traject van bijvoorbeeld schuldhulpsanering is dan eerder aan de orde.

Voor de functie van coördinator zien de heren Koele en Dorrestijn graag dat zich een nieuwe vrijwilliger gaat melden. “Het moet iemand zijn die in principe altijd bereikbaar is en die snel kan schakelen / doorverwijzen.”

Dat het aantal hulpvragen toeneemt baart enige zorgen, want het moet behapbaar blijven. Ook financieel. Koele: “Als stichting zijn we afhankelijk van giften; met name van de gemeente. Wat ons betreft zouden ze daar wat meer mogen bijdragen. We nemen ze toch veel werk uit handen. Moet dat door professionele organisaties als bijvoorbeeld Stimenz worden gedaan, zoals in Elburg het geval is, dan liggen de kosten veel hoger. Tegelijkertijd wil ik zeggen dat het contact met het sociale team van de gemeente Oldebroek erg goed is.” Ook vanuit de hoek van de kerken komt financiële ondersteuning.

De stichting werkt met vrijwilligers en dat roept bij ons de vraag op waar het geld voor nodig is. “Grotendeels dragen we dat af aan de landelijke vereniging. Zij voorzien ons onder andere van documentatie en nemen de opleiding voor hun rekening. We werken overigens ook samen met de afdelingen Elburg en Heerde.”