Stichting Boedel Maria Harmens Courage ruim 250 jaar: ‘Dit is wel uniek in Nederland’

Stichting Boedel Maria Harmens Courage geeft u, op basis van haar doelstelling, de gelegenheid om een uitkering aan te vragen’. Het is de eerste zin in een (opvallende) advertentie, enkele weken geleden in deze krant, gericht aan inwoners van de gemeente Elburg. Secretaris Laurens van der Vegte geeft tekst en uitleg. “Het is een unieke stichting en die bestaat al ruim 250 jaar.”

Barry Wensink

Toen de Elburgse Maria Harmens Courage (1683 - 1773) tien jaar voor haar overlijden haar laatste testament opmaakte, ging dat over een flinke nalatenschap. Het bestond met name uit veel bezittingen, zoals percelen grond en panden. “Zij wenste een fonds te stichten voor arme Elburgse burgergezinnen, van de protestantse religie, die binnen de stadsmuren woonachtig zijn. De burgemeester moest overprovisor, zeg maar voorzitter, worden. Anno 2025 is dat laatste nog steeds het geval”, legt Van der Vegte uit.

Het was in een tijd dat hulpzoekenden van december tot en met maart maandelijks zo’n twee gulden kregen. Hoewel het een compleet andere tijd was, is het idee van de stichting na honderden jaren nog steeds springlevend. “Elburgers, tegenwoordig uit de hele gemeente, kunnen nog steeds een aanvraag doen. Voorwaarden zijn onder andere dat de aanvrager geen eigen vermogen heeft en een inkomen op het minimum niveau. De beoordeling daarvan vindt plaats door het bestuur van de stichting. Verder is het zo dat sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw het fonds zich niet alleen meer richt op armlastige Elburgers, maar ook op volkshuisvesting. Het heeft tevens tot doel monumenten in de binnenstad in stand te houden.”

We trekken de conclusie dat de stichting opbrengsten heeft, want na al die jaren zal het oorspronkelijke bedrag op zijn. “Er zijn inderdaad wijzigingen geweest. Zo is in de jaren zeventig een aantal panden in de binnenstad aangekocht. De stichting is zich toen meer gaan richten op huisvesting. We hebben nu zestien woningen en verhuren die. Dat levert inkomsten op. Daarnaast heeft de stichting 100 hectare landbouwgrond en dat wordt verpacht. Het wordt aangewend om uitkeringen te doen.” En verder: “Dit is uniek in Nederland. Naast de burgemeester als voorzitter is er een penningmeester en een secretaris. Die laatste twee functies mag je bekleden tot je 72 jaar bent. Dat staat in de statuten. Voor de woningen is een huismeester die zaken regelt en reparaties doet en voor de landbouwgrond hebben we iemand voor de buitendienst. Die krijgen daar een vergoeding voor.”

Er is een jaarlijkse verdeling voor de minima en het hele jaar door kan er incidenteel een beroep op de stichting worden gedaan. “Bijvoorbeeld als de wasmachine kapot is en mensen kunnen geen vervanger kopen”, geeft Van der Vegte aan. In 1921 richtten de provisoren (bestuurders) van het Couragefonds een monument ter ere van Maria Harmens Courage op in de St. Nicolaaskerk. Een daarbij gebruikte afbeelding van een gebogen oude vrouw met stok is sindsdien het beeldmerk van het fonds.

Aanvraagformulier via couragefonds@gmail.com Indienen vóór 1 november.