Column: Verschil mag er zijn

We zijn het niet altijd met elkaar eens. Dat is normaal. Verschillende ideeën, ervaringen en overtuigingen horen bij een samenleving. Verschil kan leiden tot nieuwe inzichten, betere oplossingen en innovatie.

Toch lijkt het steeds moeilijker om van mening te verschillen zonder tegenover elkaar te komen staan. Het maatschappelijk debat verhardt. Verschillen worden tegenstellingen. Dat zien we in de politiek, op sociale media en ook dichtbij huis. Dit alles heeft naast een sociaal maatschappelijke kant ook een economische kant. Een eenvoudige economische wetmatigheid leert ons het volgende: Waar vertrouwen afneemt, wordt samenwerken moeilijker. Er is meer overleg, controle en afstemming nodig. Dit zijn kosten. Tijd en energie die we beter kunnen besteden aan ondernemen, innoveren en het vinden van oplossingen. Vertrouwen is dus niet alleen een sociale waarde, maar ook economisch kapitaal. Dat raakt ons allen rechtstreeks. Ondernemers, werknemers, gezinnen, klanten en leveranciers zijn afhankelijk van samenwerking en vertrouwen. Het MKB staat midden in de samenleving. Het MKB zijn we allemaal. Op de werkvloer komen mensen met verschillende achtergronden, ervaringen en overtuigingen samen. Dat kan een kracht zijn, zolang er ruimte blijft om naar elkaar te luisteren en samen verantwoordelijkheid te nemen.
De overheid heeft daarin ook een verantwoordelijkheid. De gemeenteraad, wethouders en de burgemeester beïnvloeden ieder vanuit hun eigen rol de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Wat zij zeggen en doen, blijft niet binnen het gemeentehuis. Het werkt door in de samenleving. Ondernemers hebben baat bij een overheid die betrouwbaar, stabiel en voorspelbaar is. Ze moeten kunnen omgaan met moeilijke keuzes en stevige discussies. Maar als het debat vooral draait om conflict, schaadt dat het vertrouwen dat nodig is om samen problemen op te lossen. Dat maakt ook samenwerken en ondernemen moeilijker.
Kritiek, debat en stevige standpunten horen bij een gezonde democratie.

We hoeven het niet met elkaar eens te zijn. Maar er is een verschil tussen stevig debatteren en bewust tegenstellingen te vergroten. Van mensen in het openbaar bestuur mag worden verwacht dat zij zich bewust zijn van de gevolgen van hun woorden en gedrag. Als we kloven willen overbruggen, helpt het niet om ze eerst groter te maken. Verschil mag er zijn. Maar als het eigen gelijk belangrijker wordt dan gezamenlijke belang, verliezen we allemaal.

Joost Pleiter,
Voorzitter MKB- Ned. Regio Zwolle en ondernemer