Hoofdconducteur Thom (20) uit Wezep: ‘Geen werkdag is hetzelfde’

Thom van het Ende (20) is sinds anderhalf jaar hoofdconducteur bij de Nederlandse Spoorwegen (NS). De Wezeper was er vroeg bij, want als klein kind vond hij het al prachtig om met de trein te reizen. Toen Thom 16 was, liep hij stage bij de NS. “Geen werkdag is hetzelfde en juist dat maakt mijn werk zo leuk. Je komt nog eens ergens.”

Barry Wensink

We spreken de jonge hoofdconducteur tijdens zijn vakantie en net als zijn werkdagen staat dat al zo ongeveer aan het begin van het jaar vast. “We krijgen tijdig een rooster en voor het hele jaar kan ik dan al mijn diensten zien. Heb bewust gekozen voor dagdiensten en die variëren van zes tot negen en een half uur per dag.” Niet zelden vertrekt Thom rond 04.00 uur (in de nacht) met zijn auto of fiets om vervolgens vanaf de standplaats, station Zwolle, met de trein op pad te gaan.

We vragen aan Thom hoe zijn liefde voor treinen is ontstaan. “Geen idee eigenlijk. Als klein kind vond ik door het hele land reizen en genieten van de verschillende landschappen al prachtig. Dan weer vliegtuigen kijken op Schiphol en dan weer naar het strand aan zee. Vaak met mijn vader en/of oma.”
Thom zag zichzelf wel voor de NS werken als machinist. “Ik heb op mijn 16e de middelbare school afgerond, maar zou nog een jaar moeten wachten voordat ik de juiste opleiding kon volgen. Ik was simpelweg te jong.” Achteraf een geluk bij een ongeluk, want toen maakte de Wezeper de keuze om conducteur te worden.

“De NS heeft een eigen opleidingscentrum in Amersfoort. De 2-jarige opleiding is behoorlijk algemeen en is ook voor mensen die BOA willen worden. Daarom moest ik ook veel over wetten en regeltjes leren en dat was pittig.” Eén dag in de week liep Thom stage en dat betekende met een mentor mee in de trein. “Spannend, maar heel leuk. Ik ben blij dat ik die keuze heb gemaakt.”
Toen Thom van het Ende zijn diploma had, volgde een psychologische keuring en een medische keuring. Vervolgens ging hij daadwerkelijk aan de slag. “Op mijn eigen verzoek ging er de eerste twee weken nog een mentor mee. Daarna ging ik alleen en dat voelde als autorijden als je net je rijbewijs hebt. Je hebt bewezen dat je het kunt, maar moet in de praktijk nog veel leren.” De hoofdconducteur is van mening dat ieder station zo zijn eigen charme heeft, maar Rhenen en Baarn staan hoog op zijn lijstje met favorieten. “Die liggen prachtig in de bossen. Maastricht vind ik ook mooi, maar dat komt ook omdat ik daar weinig kom. Het ligt eigenlijk te ver bij standplaats Zwolle vandaan.”

Thom werkt vijf dagen in de week en daar zitten ook weekenden tussen. Vanuit Zwolle vertrekt de eerste trein om 04.49 uur en dus is hij er ‘s morgens regelmatig vroeg bij. Bijvoorbeeld om naar Groningen te reizen of naar plaatsen als Rotterdam en Roosendaal om er zomaar een paar te noemen. “Het is erg vroeg opstaan en soms is dat lastig, met name in de winter. Maar het geeft niet hoor en ik heb er zelf voor gekozen. Voordeel is dat ik in principe voor 18.00 uur klaar ben. Soms kom ik drie keer op een dag in Groningen en dan heb je het voor dat moment wel even gehad. Maar over het algemeen is het erg afwisselend.” Dat geldt ook voor de treinen; van intercity (sneltrein) naar sprinter (stoptrein). Is dat laatste het geval, dan wordt ook stilgestaan bij verschillende kleine stations.
We krijgen enkele ‘weetjes’ te horen. Zo maakt Thom duidelijk dat de machinist de deuren opent en de hoofdconducteur de deuren sluit. Bij een sprinter worden de verschillende stations automatisch omgeroepen en bij een intercity doet de hoofdconducteur dat. Het controleren van het vervoersbewijs is een belangrijke taak tijdens zijn dienst. “Vergeet ook het sociale aspect niet. Juist het contact met mensen maakt het werk ook zo leuk.” Regelmatig is er één hoofdconducteur in een trein, maar als de trein een bepaalde lengte heeft kunnen dat er meer zijn. “Dat is ook het geval als het om een traject gaat waar regelmatig incidenten plaatsvinden.”

We haken in op het woord incidenten en vragen Thom naar zijn ervaringen daarmee. “Tijdens de opleiding komt dat al aan de orde. In het opleidingscentrum in Amersfoort zijn treincabines nagebouwd en daar wordt geoefend met medewerking van een acteur. Die speelt verschillende rollen en is bijvoorbeeld emotioneel en/of agressief. Je wordt daarop getoetst en moet dat voldoende beheersen om verder te mogen. In de praktijk heb ik gelukkig weinig incidenten meegemaakt. Een aantal maanden geleden hadden we voetbalsupporters van Ajax en van PSV in de trein zitten. Daarnaast een aantal mensen die op pad waren naar een demonstratie. Toen maakte ik me even zorgen, maar gelukkig gebeurde er niets.”

Thom zorgt ervoor dat hij voor een dienst tijdig in Zwolle is. “In de kantine print ik het dienstrooster uit, zodat ik de informatie, die digitaal beschikbaar is, ook handmatig heb.” Al een aantal keren gebeurde het dat reizigers Thom herkennen, omdat ze hem vaker hebben gezien. “Leuk! We willen klanten een fijne reis bezorgen.”