Rubriek 80 jaar vrijheid: Herdenken met kinderen: ‘Dit nooit meer’

“Kinderen zijn de toekomst. Als we hen het verhaal niet vertellen, bloedt het dood”, aldus Gerrit Storteboom uit Nunspeet. Daarom ziet hij het als een belangrijke taak voorlichting te geven over de oorlog en bevrijding van Nunspeet aan leerlingen van de basisschool. Als vrijwilliger bij Het Verscholen Dorp en door zijn inzet om de herdenkingspaaltjes met QR-codes in gemeente Nunspeet te te plaatsen, ‘bemoeit’ Gerrit zich met herdenking, zoals hij het zelf verwoordt.

Johanna Sijbel

Leo Kaljouw, leerkracht van groep 7/8 van basisschool De Morgenster in Nunspeet nodigde Gerrit na een enthousiast verhaal van zijn vrouw uit op school om te vertellen over het Verscholen Dorp en de oorlog. “Gerrit bracht ons op het idee een monument te adopteren. Daar zit subsidiegeld aan vast en geld om bloemen te kopen die we bij het monument leggen. Het kost ons dus niks, maar we leren de kinderen veel. We hebben het Bevrijdingsmonument aan de Laan geadopteerd, omdat we ook het thema vrijheid belangrijk vinden in een herdenking. Daarnaast wordt bij dit monument elk jaar op 19 april een herdenking gehouden en daar werken wij als school nu aan mee.” 

De herdenking wordt altijd ‘s avonds gehouden. Kort heeft Leo geprobeerd dat moment te verplaatsen. “We willen de betrokkenheid van alle kinderen in onze school vergroten. Dat zou makkelijker gaan als de herdenking onder schooltijd zou zijn, maar we begrijpen dat dat niet praktisch is omdat er meer mensen bij de herdenking betrokken zijn. We benoemen de herdenking elk jaar in de nieuwsbrief, maar het is aan de ouders om er wel of niet met hun kinderen heen te gaan. Groep 7/8 is erg betrokken: we houden in de weken voorafgaand aan de herdenking een gedichtenwedstrijd en Gerrit komt vertellen over de oorlog en bevrijding in Nunspeet. De leerling die de gedichtenwedstrijd wint, leest zijn of haar gedicht voor bij de herdenking. Anderen hijsen de vlag of leggen bloemen. In de tocht naar de herdenking toe, lopen veteranen voorop, daarachter komen leerlingen van groep 7/8.” 

Volgens Gerrit leeft het onderwerp oorlog en vrijheid erg bij kinderen. “Aan het begin van een presentatie over de oorlog laat ik altijd eerst een foto van Rotterdam op 14 mei 1940 zien, vlak na het bombardement. Daarna vraag ik wat het verschil is tussen die foto en beelden die ze zien in het journaal. Het is altijd treffend: mijn foto is zwart-wit. Dat is het enige verschil. Oorlog is nog steeds aan de orde van de dag. Dat beseffen kinderen maar al te goed.” 

Op de vraag waarom herdenken belangrijk is, antwoordt Leo nadenkend: “Eerlijk gezegd was ik er vijf jaar geleden nog niet zo mee bezig. Gerrit heeft mijn ogen geopend. Het is niet vanzelfsprekend om in vrede te leven. De oorlog in Oekraïne geeft het ook een diepere lading. Ik hoop met het herdenken van de Tweede Wereldoorlog de kinderen een duidelijk moraal mee te geven: dit nooit meer.”