Wethouder Lyda Sneevliet: ‘Vrij uniek dat Elburg niet zwaar hoeft te bezuinigen’

Relatief gezien staat de gemeente Elburg er financieel goed voor. Maar wethouder Lyda Sneevliet beseft dat dit mede te danken is aan de reserves die men in het verleden heeft kunnen opbouwen. “We kunnen gelukkig een stootje hebben. We zien veel gemeenten om ons heen die zwaar moeten bezuinigen. Wat dat betreft zijn we daar vrij uniek in dat niet te hoeven, zeker in het Gelderse.”

Wijnand Kooijmans

Wat de wethouder wel zorgen geeft zijn de ontwikkelingen op het gebied van jeugdzorg. Meer jeugd heeft zorg nodig, waardoor de kosten enorm stijgen. “Daar ben ik echt van geschrokken. Ik heb de antwoorden niet als het gaat om wat de financiële gevolgen zijn. Maar ik ben van de kosten geschrokken, ik wist niet dat het zo heftig was.”

De inwoners gaan het komend jaar iets meer betalen. “Het is eigenlijk maar een beetje meer, omdat we ook volgend jaar gebruik maken van de regeling dat we terug mogen vallen op de reserves. Daardoor kunnen we de stijging beperken tot de inflatiecorrectie van 2,2 procent.” De wethouder ziet wel de kosten van het riool en het afval flink stijgen. “We kijken wat we kunnen doen om de kosten daarvan binnen de perken te houden. Tot die tijd maken we gebruik van de reserves die we ook op deze terreinen hebben opgebouwd. Het is aan de nieuwe raad hier straks goed naar te gaan kijken wat nodig is.” 

Het ouder kindpakket verdwijnt niet, zo geeft de wethouder aan.  Daarvoor kwamen aanvankelijk alleen mensen in aanmerking die niet meer dan 110 procent van het minimum inkomen hadden te besteden. Op verzoek van de raad is dat verhoogd naar 120 procent. . “Daarvoor hebben we ook geld in de begroting opgenomen. Dan doen we ook de komende twee jaar nog. Maar voor 2028 en 2029 doen we dat niet meer gezien alles wat ons nog te doen staat. Dan gaan we terug naar de 110 procent. Indien de raad anders wil, moeten ze een amendement indienen bij de begroting, maar dan ook aangeven waar het geld vandaan moet komen.” 

Wat betreft de begraafrechten heeft de raad besloten dat deze voor 85 procent kostendekkend moeten zijn. “Het pakt ieder jaar echter anders uit. We kunnen niet precies aan de voorkant berekenen hoeveel mensen overlijden en wellicht neemt ook het aantal begrafenissen af.  Maar de kosten en opbrengsten beginnen uit elkaar te lopen. Dat maakt dat we ook daar goed moeten kijken wat er gebeurt en wat anders moet worden gedaan. Daarover willen we in gesprek met de raad.” 

Dat geldt ook voor afval. Elburg staat op het punt met ingang van 2026 Diftar in te voeren. De vervuiler betaalt voor iedere kilogram afval die wordt ingeleverd. “We willen voorkomen dat mensen denken dat de kostenstijging komt door de invoering van Diftar. Daarmee willen we bereiken dat mensen minder afval gaan inleveren, zoals we ook zien gebeuren in andere gemeenten waar al wel Diftar is ingevoerd. Naar verhouding leveren we in de gemeente Elburg veel te veel afval in. Gemiddeld ligt dat boven de tweehonderd kilogram per persoon en dat is erg veel ten opzichte van andere gemeenten in Nederland. We moeten wat dit betreft echt met elkaar aan een stukje opvoeding doen.” 

In de raad is de oproep gedaan te kijken naar bestaand beleid. Een deel van dat beleid bestaat uit taken van het Rijk dat een gemeente verplicht moet uitvoeren. “Daar kan niet in worden gesneden”, geeft de wethouder aan. ‘Dan blijft er een stuk over waar we zelf de baas over zijn. Maar daar kun je, gezien gemaakte afspraken, ook niet zomaar het mes inzetten. Indien je bijvoorbeeld mensen zou willen ontslaan, moet je daar een goed verhaal bij hebben. Dat geldt ook wanneer je subsidies wilt afbouwen of wilt bezuinigen op wegenonderhoud. Dan moet je met de raad bespreken waar je wat minder gaat doen en hoe het er dan gaan uitzien. Ook dan kun je niet zomaar strepen. Bij alles wat je wilt doen moet je tijd kopen om je te voor te bereiden en zaken in gang te zetten. Wat dat betreft is het alle hens aan dek waarbij we willen vorkomen dat mensen er echt last van gaan krijgen of subsidies worden gekort. Daar zijn we nog niet aan toe.” 

Komend jaar werd het ravijnjaar genoemd. Maar dat lijkt verschoven naar 2028. Wethouder Sneevliet beaamt dit. “Dat zien we inderdaad gebeuren. Het Rijk ziet iedere keer op het laatste moment in dat gemeenten te weinig geld hebben gekregen voor het uitvoeren van hun taken. Om dan op het laatste moment in te zien dat het eigenlijk niet kan en ze alsnog bij lappen. Jarenlang was het zo dat als het Rijk meer geld uitgaf je ook als gemeente meer geld kreeg, ongeacht of je het nodig had of niet. Daardoor hebben we ook reserves kunnen opbouwen. Het Rijk heeft dat ook gezien en gezegd daar gaan we mee stoppen.” 

“De uitkering van het Rijk aan ons wordt nu gebaseerd op de inflatiecorrectie. Dat maakt dat we ieder jaar relatief iets minder krijgen en de correctie consequent aan de lage kant is. Eigenlijk krijgen we te weinig geld voor wat we moeten doen. Ze bedenken een nieuw systeem en boeken de winst die zij daarmee denken te krijgen alvast in en zeggen tegen ons als gemeente ‘zoek het maar uit.’ Dat uitzoeken is echter vaak heel ingewikkeld. Je ziet het aan de jeugdzorg. Je krijgt hiervoor een zak geld van het Rijk en op een gegeven moment raakt die leeg. Terwijl je wel aan allerlei beleidsregels moet voldoen. Dan komt het Rijk met nabetalingen. Natuurlijk ben je daar blij mee, al is het altijd minder dan je echte kosten.”

Wethouder Lyda Sneevliet: “Dat is niet echt fijn werken. Je wilt liever aan de voorkant weten wat je krijgt voor de kosten die je moet maken. We weten nu al dat aan de voorkant wordt geknepen als het gaat om wat we krijgen. En dan aan de achterkant geld krijgen nagezonden van ‘o sorry, hier heb je nog wat. Terwijl wij wel een sluitende begroting moeten inleveren en daar terecht ook zwaar op worden gecontroleerd door de provincie Gelderland. Dat is gewoon een manier van werken die niet fijn is.” 

Voor komend jaar wordt 926.000 euro uit de algemene reserve gehaald. “Dat is ook niet zo gek, de afgelopen jaren hebben we achteraf wat betreft de begroting altijd in de plus gedraaid. Dan zou het raar zijn de mensen om geld vragen, terwijl we weten aan de achterkant geld van het Rijk te krijgen waar we op dat moment voor dat jaar niets meer mee kunnen.”  

‘We proberen de kosten voor iedereen binnen de perken te houden. Om datgene wat we voor de burger doen als gemeente ook te kunnen blijven doen. Als we al bezuinigen moeten, willen we dat op een manier doen die de burger niet merkt.”