’t Harde koestert streektaal: ‘Mensen kunnen er hun hart in laten spreken’

Sinds het Nedersaksisch door de Europese Unie als een streektaal is erkend tekent zich een opleving van het dialect af. Zo ook in ‘ t Harde waar een aantal mensen het initiatief nam voor een dialectwerkgroep. De start met vijftig geïnteresseerden was een bemoedigend begin.

Dick van der Veen

Dominee Cor van de Worp, met roots in Wapenveld, deed de aftrap. Hij merkte in zijn werk dat het spreken van de taal die je van huis uit hebt meegekregen veel mensen na aan het hart ligt.

“Ze kunnen er hun hart in laten spreken, voelen zich geremd bij het zich uiten in het Algemeen Beschaafde Nederlands, hoeven zo niet op een gekunstelde mening over hun ware gevoelens over te stappen.” Dat zegt Annie van Putten, één van de werkgroep die door Van de Worp werd benaderd. Mede betrokken zijn Gerrit Hofmeijer, Sien Kunst en Leon Bos. Susanne Braamburg van het Erfgoedcentrum ECAL gidst de groep door medialand.

“Het is onze bedoeling om enkele keren per jaar bijeen te komen in Daltonschool Jeanna d’Arc aan de Bierckweg 5 in ’t Harde. Daar troffen elkaar recent ruim vijftig platpraoters, onder wie nogal wat jeugdige bezoekers die de taal niet van huis uit meekregen, maar er wel meer over willen weten. Tijdens het eerste treffen vertelde Van de Worp over het belang van het dialect in zijn praktijk als predikant. Verder sprak de directie van Prins Bouw over het nut van de moederstaal in de bouw en Leon Bos had het over de streektaal in het ziekenhuis.

Als voorbeeld gaf de laatste de opmerking van een patiënt bij een collega arts. “Dokter ik hebbe zeerte in de boek/buuk.” Het was of die water zag branden. Dankzij de uitgifte van een zorgzakboek door het Ecal weten mensen die het dialect niet machtig zijn dat het  pijn in de buik betekent. Het boekje met de titel ‘Eerst hulp bij Plat Praoten’ is op grote schaal bij artsen en zorginstellingen verspreid. Daarin aandacht voor lijf en verzorging, eten en drinken, activiteiten, slapen, tijd, begroeting, Veluwse uitdrukkingen en het weer. Woorden en zinnen in het Nederlands en de vertaling in dialect er achter. 

Tijdens een volgende bijeenkomst zullen andere sprekers het over hun beroepsgroep hebben. Inmiddels heeft bakkerij Grootkarzijn een koek met de naam Platpraoter in de markt gezet om daarmee aandacht voor de streektaal te fourneren. Gerrit Hofmeijer produceert houten souvenirs met uitdrukkingen zoals die in ’t Harde alom bekend zijn. Bijvoorbeeld ‘Kom d’r in dan ku-j d’r uut kiek’n.’. Ze zijn telefonisch verkrijgbaar via 06-51 87 40 53.

De werkgroep gaat zich mogelijk in de nabije toekomst aansluiten bij de organisatie van een schriefwedstried die nu door dialectkringen in Epe, Heerde en Oldebroek wordt georganiseerd. 

Via brochures en posters bij winkels etc is het lanceren va der werkgroep onder de aandacht gebracht. Susanne Braamburg verzorgt lessen voor kinderen op basisscholen aan de hand van magazine \De Wiesneus.