Zwartbruin spinachtig beestje aan opmars bezig: ‘Controleer je hele lichaam op teken’

Er is de laatste weken sprake van een flinke stijging van het aantal tekenbeetmeldingen op Tekenradar.nl. De teken is dus weer actief. Word je door een teek gebeten: hoe eerder je een teek weghaalt, hoe kleiner de kans op de ziekte van Lyme. Desondanks controleren veel mensen zichzelf en anderen niet op teken na bijvoorbeeld een wandeling in het bos. Wanneer een teek bijt, duurt het even voordat een besmette teek de ziekmakende bacterie doorgeeft aan een mens. Daarom is snel verwijderen van het beestje dan ook van het grootste belang.

Een teek is een heel klein zwartbruin spinachtig beestje. Een teek heeft vier levensstadia: ei, larve, nimf en volwassen teek. In de laatste drie stadia heeft een teek bloed van een mens of dier nodig om zich verder te ontwikkelen. Er zijn twee grote families: de schildteken (hard lijfje) en de lederteken (zacht lijfje).

Het lastige is dat je een tekenbeet in principe niet voelt. Het levert hooguit een beetje jeuk op en juist daarom is controleren op de aanwezigheid van teken zo belangrijk. Een teek kan verschillende bacteriën en virussen in zijn lichaam hebben. Als een teek bijt, kan zo’n virus of bacterie in je lichaam terechtkomen. Om de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken over te brengen, moet de teek minstens twaalf uur aan de huid vastgehecht blijven. Besmetting gebeurt doordat de teek zich volzuigt met bloed en daarbij speeksel afgeeft. Krijg je een ring of griepachtige symptomen binnen de maand na de tekenbeet, ga dan zeker naar de huisarts en vertel dat je door een teken bent gebeten. De kans is dan groot dat je de ziekte van Lyme hebt.

Teken leven overal: in het park, in je tuin, in de duinen, in het bos. Meestal bevinden ze zich tussen vochtige bladeren en in hoog schaduwrijk gras. Teken zijn er het hele jaar, maar worden extra actief als het warmer wordt, meestal tussen pakweg maart en oktober. Teken kunnen niet springen, vliegen en vallen uit bomen om je te bijten. Ze verschuilen zich in hoog gras en struiken, wachtend op mens of dier. De meeste mensen worden niet ziek van een tekenbeet, zelfs niet van een teek die besmet is met de bacterie die Lyme veroorzaakt. Slechts één a twee op de honderd mensen die gebeten worden door een teek, ontwikkelen de ziekte van Lyme. Het wordt overgedragen via een teek en niet rechtstreeks van mens op mens.

Wanneer de ziekte tot uiting komt, kan dat onder verschillende vormen met aantasting van meerdere organen. Het verloopt meestal in drie stadia. Eerste stadium: drie dagen tot drie maanden na de beet: op de plaats of in de buurt van de beet ontstaat een rode, ringvormige vlek die geleidelijk groter wordt. De vlek verschijnt meestal na enkele dagen tot twee weken na de beet, maar dat kan ook pas na drie maanden zijn. Griepsymptomen zoals hoofdpijn, keelpijn, vermoeidheid of matige koorts kunnen voorkomen. Het eerste stadium van de ziekte kan goed met antibiotica behandeld worden.

Tweede stadium: enkele weken/maanden na de beet: pijn ter hoogte van armen of benen. Scheefstaand gezicht door gelaatsspierverlamming, dubbel zicht, hartritmestoornissen. Derde stadium: maanden en soms jaren na de beet. Pijn en zwelling in gewrichten (vaak de knie), chronische neurologische stoornissen (zelden) en laattijdige huidletsels op armen en/of benen. Meld tekenbeten voor onderzoek via Tekenradar.nl