
Slim verlichten in de tuin is beter voor mens en dier
1 januari 2026 om 15:45 Natuur en milieuMilieu- en Natuurvereniging Groentje spant zich in voor mooie natuur, een gezond milieu en duurzaam leven en werken. Wij kijken vooral naar wat we zelf kunnen doen. Daarom regelmatig een artikel met ‘Tips van Groentje’. Lees vorige artikelen na in de digitale editie van Veluwe Koerier of op www.groentje-wezepoldebroek.nl
Verlichting is voor ons iets heel vanzelfsprekends. We drukken een knop in, stellen een tijdklok in of laten een bewegingssensor de verlichting inschakelen. In de winter genieten we extra van sfeervolle buitenverlichting. Het is goed om hierbij ook eens aan de natuur in onze omgeving te denken. Totdat de gloeilamp was uitgevonden leefden wij ook veel in het donker; en vooral alle dieren en planten.
We kunnen nu niet meer onze buurt voorstellen zonder straatlantaarns, maar heel lang was pikdonker wél de standaard. Met als enige grote lichtbron in de nacht: de maan. Hierop zijn de meeste dieren ingesteld. Sterker nog, veel dieren zijn gespecialiseerd in het duister. Denk aan nachtjagers als vleermuizen. Of dieren die juist gebruik maken van het donkerste van de nacht om ongezien voedsel te zoeken, zoals de egel in uw tuin. Onze kunstmatige straat- en tuinverlichting verhindert deze overlevingsstrategieën. Dag- én nachtdieren kunnen door kunstmatig licht een verstoord en verstrooid nachtritme krijgen. Dieren die de maan als navigator gebruiken, zoals tal van insecten, raken de weg kwijt door lampen in de tuin en blijven rondjes om de lamp vliegen.
Michiel Werner legt uit: “Natuurlijk, licht in de tuin is sfeer verhogend, maar zorg er voor dat de verlichtingssterkte laag is en zet niet je hele tuin badend in het licht. Gebruik ook een tijdklok, want het licht hoeft toch niet de hele nacht te branden?” Hoe kies je verder verlichting die nuttig is voor de mens, maar minder invloed heeft op de natuur? Laat de verlichting naar beneden schijnen, houd het laag bij de grond en bij voorkeur alleen langs het voetpad. En wist je dat er oranjerode vleermuisvriendelijke verlichting te koop is? Kies verder bijvoorbeeld voor verlichting op zonne-energie. “Ook hier kunnen we dus met kleine maatregelen best wat bereiken. En iets waar we allemaal in zijn geïnteresseerd: een natuurvriendelijke verlichting is nog goed voor je portemonnee ook, want je gebruikt minder energie.”
Tot slot: aandacht voor duurzamer lichtgebruik en minder ‘lichtvervuiling’ is natuurlijk ook nodig op andere plekken, zoals de openbare verlichting en reclame- en bedrijvenverlichting. Kijk voor meer tips op www.nachtvandenacht.nl










