Schoorsteen maakt plaats voor herinneringsbouwwerk

De voormalige wasserij en de schoorsteen aan de Oude Bleeksweg in Elburg maken plaats voor woningbouw. Met name aan de schoorsteen wordt door veel inwoners van Elburg veel waarde toegekend als herinnering aan de honderd jaar dat hier onder meer de was van het koninklijk huis werd gewassen.

Het verzoek de schoorsteen tot gemeentelijk monument aan te wijzen wordt, na een weloverwogen proces, echter afgewezen. De schoorsteen bevindt zich in een te slechte staat om in aanmerking te komen voor restauratie. Hiermee zou bovendien een bedrag van enkele honderdduizenden euro’s zijn gemoeid, los van de vraag of een aannemer kan worden gevonden die de klus wil klaren. Bovendien is de veiligheid in gevaar voor mensen die langs de schoorsteen wandelen, fietsen of rijden.
Het Elburgse college van burgemeester en wethouders wil het verhaal van de geschiedenis van de wasserij echter niet verloren laten gaan. Om die reden is het de bedoeling dat er een bebouwd element terugkeert, refererend aan de geschiedenis van de schoorsteen en  de wasserij. Hoewel hierover nog geen vaststaand beeld is, kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een miniatuurvorm van schoorsteen en wasserij.

De kosten van dit element komen voor rekening van de kopers van het terrein. Die hebben het plan op deze locatie een Knarrenhof te realiseren  met een aantal woningen. Over het besluit is onder meer overleg gevoerd met de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop. Met een QR-code kan het verhaal na realisatie van het element blijvend worden verteld.
Het aanvragen van een sloopvergunning voor de schoorsteen leidde eerder tot een regen van protesten bij de inwoners van Elburg. Het geheel wordt gezien als een belangrijk icoon van het verleden van de wasserij.

De wasserij stamt uit 1924 en stond bekend onder de naam Het Vertrouwen. Onder meer speelde de wasserij een belangrijke rol in het verzet tegen de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1990 ging de wasserij failliet en werd een doorstart gemaakt onder de naam Wasserij Elburg. Kort na het verschijnen van het boek over het honderdjarig bestaan ging de wasserij opnieuw failliet in april 2024. Tot 2019 had de wasserij weinig problemen, al waren de marges klein. De winst was echter voldoende om de wasserij in bedrijf te houden. Naast de corona tijd gooiden ook de hoge energiekosten roet in het eten. Er bleef echter een belastingschuld over. Om erger voor de crediteuren te voorkomen besloten de eigenaren het faillissement aan te vragen. Tot verdriet van het personeel al was dit onder de indruk van de strijd die door de eigenaren was gevoerd om het bedrijf staande te houden.

Een doorstart lukte ditmaal niet. Met name de corona pandemie zorgde voor onoverkomelijke problemen.
Naar de rol van de wasserij in de Tweede Wereldoorlog is onder meer onderzoek gedaan door Willem van Norel. Daaruit blijkt dat de bestelauto van de wasserij tijdens de oorlog regelmatig werd ingezet voor het vervoer van Joden. Dat leidde onder meer tot een inval. Hierbij werden vier mensen gevangengenomen.