Onderhoud toren Grote of St. Nicolaaskerk in Elburg pas in 2028

Het onderhoud aan de toren van de Grote of St. Nicolaaskerk in Elburg wordt uitgevoerd in 2028 gelijktijdig met het geplande onderhoud aan de kerk. Dat stelt het college van burgemeester en wethouders in reactie op aanvullende vragen van Erik Land (Algemeen Belang).

Wijnand Kooijmans

Dit besluit is genomen naar aanleiding van een volledige technische inspectie van de toren door een extern bureau. De inspectie is verricht met een 3D-scan en heeft geleid tot een uitgebreid rapport. Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van signalen van de Monumentenwacht, het niet kunnen luiden van de klokken en meldingen van vrijwilligers en de stadsbeiaardier. Conclusie was dat het onderhoud niet voor 2028 hoeft te worden uitgevoerd.
In het rapport zijn concrete aanbevelingen gedaan voor de restauratie van de toren. Alle technische gebreken, risico’s en noodzakelijke restauratie stappen zijn volledig in kaart gebracht. Het dient als uitgangspunt voor het renovatieplan dat aan de raad voorgelegd gaat worden. Afwegingen die daarbij een rol spelen zijn financiën, keuzes over toe te passen technieken en constructies, noodzakelijk onderhoud versus wensen, materiaaltoepassing en dergelijke.
In de planning van het meerjarig onderhoudsplan is opgenomen dat de klokkenstoel wordt vervangen. Het college geeft aan dat uit het onderzoek naar voren komt dat er veel meer urgente zaken spelen die nodig zijn om de kerktoren als geheel te laten functioneren voor een lange periode. Met de kennis wordt het renovatieplan als één project uitgevoerd. Het college bekijkt nu of en welke werkzaamheden absoluut moeten doorgaan en of een voorstel kan worden voorbereid waarbij bijvoorbeeld ook gezocht wordt naar subsidiemogelijkheden of samenwerking met de naastgelegen kerk. Dit is, zo stelt het college, een complexe puzzel.
Het betekent ook dat, ondanks dat er diverse tekortkomingen zijn vastgesteld (zoals voegwerk, scheuren, natuursteenafdekking en vochtproblemen) tot op heden uit uitvoeringsplanning is vastgesteld voor de openstelling van de toren.

Het luiden van de klokken is op dit moment nog niet mogelijk. Dit kan pas weer wanneer alle noodzakelijke constructieve restauraties aan de toren, klokkenstoel en carillon zijn uitgevoerd. Uit het onderzoek komt de aanbeveling de integrale restauratie binnen drie jaar uit te voeren. Een exacte datum is nog niet vast te stellen. Het stuc- en sauswerk van het bovenportaal verkeert in matige staat door hoge vochtbelasting. Ook dit wordt in het totale project meegenomen. Er is eerst nog aanvullend wetenschappelijk onderzoek nodig om te achterhalen of zich oude (waardevolle) schilderingen onder de pleisterlaag bevinden.
De uitvoering is nog niet opgestart omdat er een grote investering nodig is om de toren weer volwaardig te laten functioneren. Een eerste raming van het onderzoek komt, gebaseerd op het onderzoek in 2025, uit op anderhalf miljoen euro. Inclusief het vernieuwen van het carillon. Gekeken wordt naar alle subsidiemogelijkheden.