Stichting dient zienswijze in: ‘Veluwe onderschat impact van militaire vluchten vanaf Lelystad Airport’

De Stichting Explosievrije Kop van de Veluwe heeft een zienswijze ingediend tegen de voorgenomen ontwikkelingen op Lelystad Airport voor militair gebruik door jachtvliegtuigen. Ook is een brief verstuurd aan de provincie Gelderland met het verzoek zich bij de bezwaren van de stichting aan te sluiten.

Wijnand Kooijmans

Door de stichting wordt aangegeven dat zij niet tegen uitbreiding of versterking van Defensie als zodanig is. De grote toename van defensieactiviteiten en de impact op het gebied van de Kop van de Veluwe wordt als onrechtmatig gezien.

Met de aanwijzing van Lelystad Airport als voorkeurslocatie voor militair gebruik wordt feitelijk, zo geeft de stichting aan, een planologisch zwaarwegende keuze gemaakt. Die beperkt naar hun mening een reële afwegingsruimte in latere procedures aanzienlijk. Volgens hen kan volgens vaste jurisprudentie een besluit niet als louter richtinggevend worden beschouwd wanneer het in de praktijk onomkeerbare gevolgen heeft of alternatieven uitsluit. Men vindt dat voor de keuze van Lelystad Airport de formele rechtsgang moet worden opengesteld.

Aangegeven wordt dat in het Nationale Programma Ruimte voor Defensie en de bijbehorende plan-milieueffectrapportage wordt erkend dat concrete militaire vliegroutes, hoogtes, trainingspatronen en operationele profielen vanaf Lelystad Airport nog niet zijn vastgesteld, maar desondanks al een locatiekeuze wordt gemaakt.

Hiermee wordt volgens de stichting gehandeld in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel omdat essentiële informatie over de aard, omvang en ruimtelijke reikwijdte van de effecten ontbreekt.

Volgens de Stichting kan daardoor niet worden beoordeeld of de gevolgen voor de Veluwe, en met name voor stilte-, natuur- en leerkwaliteiten aanvaardbaar zijn. Men vindt dat daarom eerst nieuwe vliegroutes moeten worden uitgewerkt of met bestaande vliegroutes rekening moet worden gehouden.

Gewezen wordt op het feit dat ook het plan bestaat om commerciële luchtvaart toe te staan op Lelystad Airport. Deze ontwikkeling kan volgens de stichting niet los worden gezien van de militaire uitbreidingsplannen, omdat gebruik wordt gemaakt van hetzelfde luchtruim en dezelfde ruimtelijke infrastructuur. Door dit voornemen wordt, zo geeft de stichting aan, de werkelijke omvang van het luchtverkeer en daarmee de geluids- en verstoringseffecten voor de Veluwe onderschat.

In de zienswijze wordt verder gewezen op andere uitbreidingen en intensivering van defensieactiviteiten die ook gevolgen hebben voor de Veluwe. Het gaat hierbij om toename van drone-activiteiten, intensivering van helikopterbewegingen en uitbreiding van oefeningen met zwaar wapengebruik, waaronder 120 mm mortieren.

De milieueffectrapportage beoordeelt, zo vindt de stichting, deze activiteiten afzonderlijk terwijl ze in de praktijk gelijktijdig plaatsvinden en elkaar versterken. Daardoor ontbreekt een overzicht van de gevolgen in totaliteit voor de Veluwe.

Volgens de stichting hebben veel inwoners geen idee dat ook zij de effecten van Lelystad Airport gaan ervaren. Zo mogen straaljagers op dit moment, indien ze niet op zicht vliegen, alleen gebruik maken van de route die over Wezep voert na eerst langdurig laag te hebben gevlogen over de polder.

In de zienswijze wordt gevraagd de keuze voor de ontwikkeling van Lelystad Airport niet vast te leggen zolang vliegroutes, gebruikersprofielen en frequenties onvoldoende zijn uitgewerkt. De ontwikkelingen moeten verder integraal worden beoordeeld, wat wil zeggen dat gekeken moet worden naar zowel de plannen van Defensie als de komst van commerciële luchtvaart. En moet er gekeken worden naar alle gevolgen die de keuze voor de Veluwe meebrengt.

De provincie Gelderland wordt gevraagd de zienswijze te delen. Dit vanwege de doelstellingen van de provincie om onder meer natuur- en stiltegebieden te beschermen en de borging van gezondheid en leefomgevingskwaliteiten. Maar ook vanwege het belang bij de versterking van de kwaliteit van de Veluwe.

Het huidige beleid van de provincie laat, zo geeft de stichting aan, een tegenstrijdigheid zien. Enerzijds profileert Gelderland zich als hoeder van de Veluwe, met stevige ambities van natuur- en landschapsbescherming, biodiversiteit en leefomgevingskwaliteit. Anderzijds ziet de stichting geen zichtbaar en krachtig provinciaal verweer tegen de ingrijpende Defensieplannen die juist op- en rond de Veluwe aanzienlijke effecten hebben. Om die reden wil men dat ook de provincie een krachtig verzet laat horen tegen de plannen van Defensie.